KONFIGURASAUN BA REDE LAN (LOCAL AREA NETWORK)
Maneira sira ne’ebe atu halo konfigurasaun ba
rede LAN (Local Area Network)
A. Introdusaun Rede Komputador
Rede Komputador sai
hanesan konjuntu ida husi komputador, printer, nune mos ho instrumentu seluk
tan ne’ebe halo ligasun hodi sai ida deit. Informasun no dadus sira sei halai
husi kabel no mos la liu husi kabel ne’ebe bele fasilita ema ne’ebe uja rede refere
nune fasil hodi bele fahe informasaun no dadus ba malu ho diak, uja hamutuk
fasilidade printer no fasilidade husi Hardware/Software ne’ebe halo ligasaun
husi rede. Kada komputador, printer ka periferal ne’ebe halo ligasaun ho rede
hanaran Node. Iha rede nian sei inklui komputador 2, sanulu, atus no milhaun
node. Tipo rede sira, Em jeral rede komputador fahe ba parte lima mak hanesan:
1. Local Area Network (LAN)
Local Area Network
(LAN), sai hanesan rede komputador privadu ida ne’ebe iha area ida nia laran ka
iha eskola ida nia laran ne’ebe ho medida to’o kilometro. LAN baibain uja atu
halo ligasaun husi komputador privadu no Workstation husi kantor perusahaan ka
kompanha ida nia laran atu bele uja hamutuk rede (resource ne’ebe hanesan
printer) no bele troka informasaun ho diak.
2. Metropolitan Area Network (MAN)
Metropolitan Area
Network (MAN), ne’e nia base sei uja liu versaun LAN ne’ebe ho kapasidade boot
no enjeralmente uja teknologia hanesan ho LAN. MAN bele inklui iha kantor sira
no kompanya ne’ebe besik malu nune mos sidade, no atu bele explora presijasaun
privadu (setor privadu) ka jeral. MAN forsa apoiu dadus no lian, no bele mos
halo ligasaun ho rede kabel televisaun.
3. Wide Area Network (WAN)
Wide Area Network
(WAN), atu alkansa inkliu iha area geografia ne’ebe luan, dalabarak inklui iha
Nasaun no bele mos iha ilha. WAN konsiste husi konjuntu Mesin sira ne’ebe iha
objetivu atu halao program (aplikasaun) husi usada.
4. Rede (Jaringan)
Tuir lolos iha rede
barak ne’ebe inklui iha Mundu ida ne’e, dalaruma uja Hardware no Software
ne’ebe la hanesan. Ema ne’ebe uja rede iha hakarak tebes atu bele halo
komunikasaun ho ema ne’ebe uja rede seluk, iha hakarek hanesan ne’e presija
ligasaun entre rede nebe dalabarak la kompatibel no la hanesan. Dalabarak atu
uja metode refere sei presija instrumentu ida ne’ebe naran Gateway define atu
halo ligasaun no bele ejekuta tradusaun ne’ebe presija, bele Hardware no
Software. Konjuntu husi rede ne’ebe halo ligasaun ne’e mak hanaran rede. 2
5. Rede La Ho Kabel (Wireless)
Rede la ho Kabel
(Wireless) sai hanesan solusaun ida ba iha komunikasaun ne’ebe labele halo husi
rede ne’ebe uja kabel. Tamba dalaruma ema ne’ebe hakarak simu informsaun ka
halo komunikasaun apesar ita iha kareta leten ka iha aviaun leten, maka
absoluta sei presija Rede nebe la uja kabel (Wireless) tamba koneksaun rede la
posivel atu liga iha kareta leten ka iha aviaun leten. Tan ne’e agora dadaun
rede la uja kabel barak mak uja servisu diak satelit no forsa fo kapasidade
asesu lais liu ne’ebe kompara ho rede uja kabel. FTP (File Transfer Protocol)
FTP (File Transfer Protocol) ne’ebe sai reprejenta hanesan rede estandar ne’ebe
bele uja atu manipula, troka ka fahe file liu husi rede ida ho basiku TCP/IP.
FTP halo iha arsitektur Client – Server. No explora koneksaun no kontrola dadus
aparte entre aplikasaun Clinete no Server. FPT mos dalabarak uja ba iha
komponente aplikasaun atu otomatika tranfere atu halo funsaun ba iha programa
internal.
TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet
Protocol).
TCP/IP katak
komunikasaun dadus standar ne’ebe uja husi komunidade rede iha prosesu troka
dadus husi computador ida ba komputador seluk iha rede internet. Protokolu ida
ne’e sei la hamrik mesak, tamba protokolu ida ne’e forma husi konjuntu
protokolu (Protocol Suite). Protokolu ida ne’e mos sai hanesan protokolu ne’ebe
ema barak uja iha momentu ida ne’e. Dadus refere sei implementa fila fali ba
iha modelu Software iha sistema operasaun. Termu ne’ebe fob a iha Software ne’e
mak TCP/IP stack.
B. SASAN NE’EBE PRESIJA ATU MONTA REDE
KOMPUTADOR
1. Kabel UTP : funsaun
atu halo ligasaun entre komputador ida ba komputador seluk no kabel ne’e mak
sai hanesan dalan atu halo koneksaun.
2. Konektor RJ-45 : sai
hanesan peripheral ida ne’ebe atu liga ba kabel UTP nia tutun.
3. Tang Crimping : sai
hanesan instrumentu ida hodi uja atu tesi kabel UTP no atu habit kabel nia
tutun.
4. LAN Tester : sai
hanesan instrument ida ne’ebe atu koko valor husi kabel ne’ebe ita halo.
HUB (Hubungan)/Ligasaun : sai hanesan
instrumentu ida ka dalan ida atu liga kabel stright husi komputador ba Hub no
husi Hub ba komputador seluk.
Depois de Instrumentu no Material hirak ne’ebe
temi iha leten ne’e prepara ona, agora bele monta ona kabel, hare nia dejenhu
iha okos:
Tuir Mai Dejenhu Kabel:
1. Kabel Cross
Formasaun parte A Formasaun parte B
Mutin Verde = Mutin Orange
Verde = Orange
Mutin Orange = Mutin Verde
Ajul Ajul = Ajul Ajul
Mutin Ajul = Mutin Ajul
Orange = Verde
Mutin Coklat = Mutin Coklat
Coklat = Coklat
Funsaun atu :
Haliga direitamente husi PC ba PCno liu husi
HUB/Switch.
2. Kabel Straight
Formasaun parte A Formasaun parte B
Mutin Orange = Mutin Orange
Orange = Orange
Mutin Verde = Mutin Verde
Ajul = Ajul
Mutin Ajul = Mutin Ajul
Verde = Verde
Mutin Coklat = Mutin Coklat
Coklat = Coklat
Funsaun atu :
Hakiga PC ho uja HUB/Switch.
C. LALAOK MONTA REDE PEER TO PEER UJA KABEL
CROSS HO KOPUTADOR RUA (2).
1. Monta Kabel
Primeiru hasai kabel
UTP nia kulit depois haloos kabel refere atu nune fiu hirak ne’ebe iha laran
sai los. Haforma pojisaun tuir diagrama ne’ebe fo sai iha leten. Tau
konsentrasaun ho diak, tamba iha kabel ida ne’e nia tutun sorin ho tutun sorin
seluk la hanesan Tesi kabel nia tutun atu nune sai hanesan (tetuk). Hatama ba
iha konektor RJ-45 no dudu makas atu nune bele to’o iha RJ-45 nia laran, tuir
mai habit ho Tang crimping. Halo tuir mos maneira ida ne’e ba iha kabel UTP nia
tutun sorin. Hatama kabel nia tutun sorin-sorin ba iha LAN-tester dopois cek,
karik lampu husi tester nian lakan husi 1-8 ligadu tuir formasaun ne’ebe iha
leten maka kabel refere pronto ona.
Atu hatene nia
diferensia husi kabel Cross ho kabel Stright, maka ita presija hare didiak iha
kabel rua ne’e, iha kabel ida ita sei detekta lolos katak formasaun husi
primeiru sorin no primeiru sorin mak kor mutin orange hotu entaun ne’e kabel
Stright, maibe karik ita tau hamutuk no detekta didiak se husi kabel sorin 5 ni
tutun kor mutin verde no tutun seluk kor mutin orange mak ne’e ita hatene ona
katak ida ne’e mak kabel cross.
Antes atu monta rede
Peer to Peer, ita so presija deit mak komputador rua, ida sai hanesan
server/servidor no ida seluk sai hanesan kliente. Tuir mai nia lalaok.
1. Haliga kabel cross
husi komputador ida ba komputador seluk
2. Depois de hatama ka
haliga kabel ba iha komputador iha parte taskbar nian sei mosu Wireless. Depois
sei mosu jendela network nian ne’ebe haliga ona kabel, tuir mai halo setting ba
iha IP Adres husi komputador ida-idak
Tuir mai sei mosu
jendela Curent connection Currently connected to.
4Hili ka klik open
Network Sharing Center, sei mosu jendela Wiew you basic network information setup connection.
5. Klik local area
network, mosu janela Local Area Connection Status.
6. Klik properties mosu
janela Local Area Connection Properties.
7. Hili parte Internet
Protocol Version 4(TCP/IPv4) ka halo ativo tiha no klik properties sei mosu
janela Internet Protocol Version 4(TCP/IP) properties.
8. Hili ka hamoris Use
the following IP address no priense ka kria IP address, Ezemplu IP address
server 192.168.10.5, subnet mask 255.255.255.0, Default Gateway husik mamuk ba
kliente IP address 102.168.10.9, subnet mask 255.255.255.0 , Default Gateway
priense fali IP address server, mak hanesan 192.168.105
9. Priense hotu tiha Hili
OK.
Iha parte janela Local
Area Connection Properties nian ita tenke determina iha icon Sharing iha nia
laran tenki tau simbolu iha Allow other network users to connect trough this
computer’s internet connection atu nune file nebe Sharing ho kondisaun ne’ebe
loke.
D. LALAOK MONTA REDE HO KABEL STRIGHT UJA HUB
1. Monta Kabel Stright
Primeiro hasai kabel
UTP nia kulit depois haloos kabel refere atu nune’e fiu ne’ebe iha laran
sai los. Haforma pojisaun tuir diagrama ne’ebe fo sai iha leten, tesi kabel nia
tutun atu nune’e sai henesan tetuk ou kaber, hatama ba iha RJ-45 no dudu makas
atu nune’e bele to’o iha RJ-45 nia laran, tuir mai habit ho alkati habit/Tang
crimping halo tuir mos maneira ida ne’e ba iha kabel UTP nia tutun sorin. 8
hatama kabel nia tutun sorin-sorin ba iha LAN-tester depois cek/kontrola, karik
lampu husi tester nian 1-8 ligadu maka kabel refere prontu
2. Lalaok Monta Rede
Iha lalaok ida ne’e
nia maneira sei hanesan mos ho maneira peer to peer uja Cross maibe so ke iha
ne’e sei presija komputador tolu, Kabel Stright no HUB. Tuir mai hili
komputador ida atu sai sevidor ou baibain ema hanaran (Server) no komputador
rua seluk sai hanesan elementus ou Cliente. Tuir mai liga kabel Stright no HUB
ne’ebe prontu ona. Haliga kabel Stright husi Komputador ba iha Konektor HUB,
entre komputador tolu ne’ebe atu uja halo koneksaun. . Haliga kabel stright
husi Komputador ba HUB nune mos ho komutador rua seluk, depois de liga sei mosu
janela Wireless iha parte Taskbar.
Tuir mai sei mosu janela Currently connected
to.
1. Hili ka klik Open
Network and Sharing center, sei mosu janela View your basic network information
and set up connection.
2. Klik Local Area
Connection, mosu janela Local Area Connection Status.
3. Klik Properties mosu
janela Local Area Connection Properties.
4. Hili iha parte
Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) ka halo ativu tiha no klik properties
sei mosu janela Internet Protocol Version 4(TCP/IP) Properties.
5. Hili ka hamoris Use
The Following IP address no prense ka kria IP Adress. Exemplu : IP Adress
Server 192.168.10.5 , Subnet Mask 255.255.255.0 , Default Gateway husik mamuk.
Ba Cliente IP Adress 192.168.10.9 , Subnet Mask 255.255.255.0 , Default Gateway
prense fali IP Adress Server, mak hanesan 192.168.10.5, nune mos ho IP Cliente
seluk tan. Depois sei mosu nia jendela IP address nian.
6. Prense hotu tiha hili
OK.
Iha parte janela Local
Area Connection Properties nian determina iha icon Sharing iha nia laran tenki
tau simbolu iha Allow other network users to connect trough this computer’s
internet connection atu nune’e Dadus nebe’e Sharing ho kondisaun ne’ebe loke.
KRIA WIFI KA WIRELESS (AD E. MANEIRA - HOC)
1. Maneira halo ativu Wireless
1. Cek driver wireless
nian, se laiha poresija Instal.
2. Halo ativu wireless ho
hanehan butaun ka keyboard ne’ebe ho simbolu Wireless , depois de halo ativu
wireless, mosu janela wireless nian.
2. Maneira kria Wireless (ad-hoc)
1. Klik butaun Start
2. Hili Control Panel,
mosu Janela Adjust Computer’s Setting
3. Hili Network and
Internet, mosu janela Network And Internet.
4. Hili Network and
sharing center, mosu janela View your basic network information set up
connection, iha parte seluk mos bele uja deit ho hili ka klik iha janela
Wireless Network Connection nia okos ne’ebe ho naran Open Network and Sharing
Center maka sei mosu nia lalaok hanesan mos iha control panel nian.
5. Hili set up a new
connection or network mosu janela Choose a connection option.
6. Hili set up a wireless
ad-hoc (computer to computer) network.
7. Hili Next
8. Mosu kanela set up a
wireless Ad-Hoc network
9. Hili Next
10. Mosu janela Give your
network a name and choose security option janela leten ne’e haruka atu priense
Network Ad-Hoc, hili security type no priense security key, tuir mai tau
simbolu ba iha Save this network, iha security key tenke priense karakter ou
lia fuan to’o ualu, tamba karakter ou lia fuan ne’e refere ba security type
ne’ebe ita hili, Naran mosu janela the class B III network is read to use, signifika
katak kriasaun Ad-Hoc Network susesu ona.
11. Hili close.
12. network “class B III”,
security type “WPA2-personal”, security “12345678” janela Give your network a
name and shoose security option ne’ebe ita priense ona naran no seguransa nian.
13. Hili next
3. Maneira kria IP Address
Determina ona katak
kliente tenke halo koneksaun ona ho Naran Wireless ne’ebe kria servidor ou
(server), katak liga ba iha wireless Class III, tuir mai kria IP address
ho nia maneira mak hanesan tuir mai ne’e :
1. Klik iha Start
ou Butaun Start
2. Hili control panel
3. Mosu janela adjust
your compter’s setting
4. Hili network and
internet sei mosu janela network and internet
5. Hili network and sharing
center mosu view your basic network information set up connection .
6. Hili wireless network
connection class B III, sei mosu janela Wireless Network Connection.
7. Klik icon properties
mosu janela wireless network connection properties
8. Hili internet protocol
version 4(TCP/Ipv4).
9. Hili Icon properties
mosu janela Internet Protocol Version 4(TCP/Ipv4)
10. Hili use the following
IP address no kria IP address, Ezemplu :IP address 192.168.10.5 ba server/servidor,subnet
mask 255.255.255.0, Default Gateway husik mamuk, IP address ba cliente labele
hanesan ho IP address sevidor/server nian maibe so ke subnet mask maka hanesan
no default Gateway tenke priense fali IP Servidor/server nian,hare janela ne’ebe
priense husi server/servidor.
11. Klik OK
12. Iha janela Wireless
Network Connection properties determina katak iha Icon Sharing tenke tau
simbolu ba iha Allow other network users to connect though this computer’s
internet connection.
13. Hili close.
F. LALAOK SHARE KA FAHE DADUS
1. Hili file ka folder
ne’ebe atu fahe ba komputador seluk
2. Klik kanan ba iha
folder refere no hili properties mosu janela Folder refere nia naran +
properties,
3. Hili icon Sharing mosu
tampilan icon Sharing nian, hare dejenhu okos
4. Hili icon Share mosu
janela File Saring, hare iha okos
5. Iha parte Add nia
sorin karuk iha simbolu triangulu kiik oan ida, klik iha nia no hili everyone,
tuir mai klik Add atu nune everyone mosu iha tabela okos, hare dejenhu tuir mai
6. Hili icon Share mosu
janela Your Folder is Shared, katak folder ka dadus ne’ebe fahe susesu. tuir
mai hili icon Done, hare iha okos
7. Iha icon Shared nia
okos iha Advensed Sharing klik iha nia, no determina katak tau ona simbolu ba
iha This folder are sharing, atu nune folder ne’ebe share bele loke husi
komputador seluk, hare iha okos
8. Tuir mai hili Apply no
OK. No folder refere otomatikamente fahe ona ba komputador Cliente sira ne’ebe
halo koneksaun ho komputador Server refere.
Haruka File husi Komputador ida ba iha
Komputador Seluk
Atu haruka file husi
Komputador ida ba iha komputador seluk la liu husi Flash Disk ou external ruma,
maibe ho dalan ne’ebe diak mak ita kria Homegroup entre komputador ida ho
komputador seluk, ho alternativu ida ne’e ita bele rezolve problema ne’ebe
mak winhira ita nia flash disk ou external la iha atu fo data/file husi
komputador ida ba komputador seluk.
Homegroup mak dalan
ne’ebe diak liu mai ita atu utiliza hodi haruka file/ documentus husi
komputador ida ba iha komptador seluk sem Flash Disk ou External Memory.
Ezemplu ba homegroup rasik hanesan documentus husi komputador A bele haruka ba
Komputador B sem utiliza fiu (Kabel LAN) no mos sem utiliza Flash Disk, Memory
card, Hardisk External no sira seluk tan. Maibe Homegroup utiliza deit MS
Windows Seven no Wireless.
Atu hatene klaru liu
tan, kona ba homegroup ho nia maneira mak hanesan tuir mai ne’e, ita ba hare’e
hamutuk deit.
Tuir mai ita sei halo introdusaun oituan
konaba Homegroup ne’e rasik.
Homegroup hanesan
fasilidade ida ne’ebe mak inklui iha Microsft Windows Seven. Homegroup halo
fasil ita hodi haruka (Share) ita nia file sira hanesan Documetos, Imajem,
Video no Printer sira ho komputador sira seluk iha rede ida nia laran. Laos ida
ne’e deit, homegroup mos bele uja hodi share ita nia drive (partisi) sira
ne’ebe mak fahe tiha ona wainhira hala’o instalasaun ba Windows, no Homegroup
mos bele uja hodi fahe Internet husi Laptop ida ba iha laptop seluk.
Vantajem husi Homegrou
mak ita bele fahe (Share) ita nia file, Printer no Internet husi komputador ida
ba iha komputador sira seluk. Homegroup mos bele fahe (share) husi komputador
rua to’o sanulu depende ba iha rede ne’ebe mak ita utiliza.
Desvantajem husi
Homegroup ne’e rasik mak ita so bele deit atu fahe (share) ita nia file sira ho
komputador hotu ne’ebe mak utiliza sistema operasaun Windows Seven. Parte
seluk, atu kria/ utiliza fasilidade homegroup, komputador sira ne’e tenki iha
koneksaun ba rede ida.
Atu hari’i homegroup
ida presija ita atu prepara uluk sasan ou ekipamentu sira ne’ebe mak presija,
hanesan Laptop iha rua ba leten. Homegroup ne’e rasik presija komputador sira
ne’ebe mak ninia sistema operasaun utliza windows7 no supporta mos Ad-Hoc.
Diak, tuir mai ne’e dalan no lalaok atu halo/
kria Homegroup ida :
Presija ita atu
kompriende katak komputador sira ne’e presija halo konfigurasaun hotu. Presija
mos atu komputador hotu tenke iha koneksaun ba rede ida deit. Ha’u fo sujestaun
atu komputador ne’ebe mak sai admin ba homegroup mak sai hanesan mos admin ba
iha rede ida.
1. Tuir mai dalan atu kria Homegroup no
Konfigurasaun husi Komputador A :
Kaer komputador A no halo tuir prosesu tuir
mai ne’e :
a. Loke Controle Panel
(ho dalan Click Start+Control Panel), no sei mosu janela hanesan ho imajem tuir
mai ne’e;
b. Iha parte Network and
Internet, klik link Choose homegroup and sharing Option, sei mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e;
c. Klik iha What is a
Network Location, no sei mosu kaixa dialogu hanesan tuir mai ne’e :
d. Hili no Klik iha Home
Network, hein to prosesu hotu no sei mosu hanesan tuir mai ne’e : Tau Marka
(Tick) iha opsaun sira ne’e (karik ita hakarak atu fahe hotu file sira
ne’e)karik la presija entaun lalika tau marka;
e. Depois klik iha Next,
no sei sai hanesan imajem tuir mai ne’e :
f. Hakerek sai kodigu
(password) ne’ebe mak iha, importante atu ita hakerek sai tiha kodigu ne’ebe
mak tanba kodigu refere sei husu wainhira komputador sira seluk hakarak atu
tama iha ita nia rede;
g. Ikus liu klik iha
Finish.
Ita nia Homegroup kria
tiha ona ho susesu. Tuir mai ita presija atu halo konfigurasaun ba komputador B
hodi Join homegroup refere.
Dalan no lalaok atu join homegroup ne’ebe mak
kria tiha ona husi komputador A.
Kaer komputador B no hare’e tuir lalaok tuir
mai ne’e :
a. Hanesan mos iha parte
primeriu (dalan/ lala’ok husi a to’o c);
b. Karik mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e, entaun klik cancel atu kansela tiha. NB : imajem
iha kraik ne’e hatudu katak ita atu kria tan homegroup foun, ita labele atu
kria tanba ita sei utiliza homegroup ida deit.
c. No sei mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e :
d. Hanesan iha imajem
hatudu iha leten ne’e katak eziste ona Homegroup ne’ebe mak kria ona husi
komputador A (komputador Dell-PC);
e. Tuir mai klik iha Join
now atu join homegroup refere, no sei mosu janela hanesan tuir mai ne’e :
f. Iha imajem refere husu
ita atu fo marka ba iha tipu file sira ne’ebe mak ita hakarak atu fahe (share),
depois klik iha Next, no sei mosu janela hanesan tuir mai ne’e :
g. Iha janela refere husu
ita atu hatama password ne’ebe mak eziste iha homegroup ne’e (atu hatene
password refere kontaktu ba admin homegroup refere);
h. Klik iha next, no
depois klik iha Finish.
Atu asesu ba iha file
sira ne’ebe mak bele atu asesu, entaun banati tuir lala’ok tuir mai ne’e: Loke
MyComputer; husi navigation panel, iha Homegroup nia okos, hare’e no klik ba
komputador sira ne’ebe mak eziste iha homegroup ida ne’e, hanesan imajem tuir
mai ne’e:
Tuir mai ita bele asesu ho diak file sira
ne’ebe mak iha husi komputador seluk.
Diak ida ne’e mak
prosesu ou maneira badak ne’ebe mak ita haruka data/file husi komputador
ida ba kompuador seluk, no ita la presiza uza flash disk ou Hdd External ka
ekipamentus seluk, ita so uza wireless Ad-Hoc deit, ne’e mak ita kria tan
Homegorup iha ita nia komputador ne’ebe mak ita utilize atu haruka data ou file
ruma ba komputador seluk.
Rede Servidor
Definisaun Rede Servidor:
Rede Servidor hanesan
komputador nebe maka halo liga ou konekta ba komputador servidor rede internet
hodi hetan koneksaun internet, tantu iha lokal e nomos Interlokal tuir rede
nebe maka defirente iha area rede seluk-seluk nebe maka hetan ka liga ba
servidor. permeira importante maka halao rede servidor hanesan koalidade
servisu rede koneksaun no fasil atu fo ba kliente hodi asesu ba rede internet,
Komputador nebe maka liga ba rede hahu husi servidor rede ne rasik hanesan
kliente. Rede Servidor henesan fundamental rede iha area lokal no mos iha parte
balu halo transmisaun base de dadus husi media ne rasik iha rede Lokal Area
Network (LAN).
Konfigurasaun Rede Servidor:
Konfigurasaun husi
servidor rede internet refleta liu ba parte modelu komponente-komponente no
setup liu husi maneira programasaun ba software aplikasaun. Rede Servidor halo
konfigurasaun fo siguransa liu husi non Grafik layar monitor. iha buat bo’ot
sai hanesan funsaun geral hanesan rede servidor bele halao web hosting lisensa
domain, transfere ka envia base de dadus entre lokasaun nebe maka diferente e
mos hanesan file sharing.
Konfigurasaun husi
rede servido remata tuir prosesu nebe maka difisil atu hatene husi kliente
wainhira atu halo manipulasaun ba konfigurasaun rede koneksaun. Pasu pur pasu
nebe maka uza hodi halo konfigurasaun rede servidor hanesan tuir mai ne.
Kategoria Koleksaun:
Pasu permeiru wainhira
halao konfigurasaun husi rede servidor hanesan halo kolabora hamutuk entre
komponente-komponente hardware nebe maka presiza. Ema nebe maka halao
konfigurasaun rede servidor tenki kompriende lalaok koneksaun rede servidor,
preparasaun rede komputador no modelo diferente nebe maka liga fiu
hodi halo funsiona ba liga husi linha komputador no koneksaun rede servidor ba
iha komponente rede ne’e rasik. Uza nain/User, tenki hatene halo utilizasaun ba
halao koneksaun entre komponente Hardware no rede Servidor. Konekta ba rede:
Wainhira ita hare ba
buat importante nebe maka presiza husi Konfigurasaun rede servidor tenki tau
hamutuk ba koneksaun entre rede servido no rede nebe’e maka uza fiu Ethernet
sai fundasaun permeiru. Iha mos tipu modelu fiu nebe maka uza hodi halao koneksaun
ba desenvolve rede. Rede Protokolu:
Koneksaun entre
Servidor no uza nain/user rede tenki halo aktivu ba protokolu nebe maka presiza
halo aktivu. modelu atu halo aktivu ka la aktivu ba uza nain/user protokolu
tenki uza SQL servidor no tenki bazeia liu ba protokolu nebe maka hanesan
nesesidade husi kliente nebe maka liga ou konekta ba rede servidor.
Servidor hanesan
Sistema komputador nebe’e maka prepara modelu servisu oin-oin iha rede
komputador ida nia laran. Servidor nebe maka suporta husi prosessor ho atetude
ka lalaok scalable no RAM nebe maka boot, e mos mai ho plataforma sistema
operasaun nebe maka espesialis ka kompatibelidade, nebe maka ita hanaran
sistema operasun rede. Servidor nia mos halao sistema komponente-komponente ba
aplikasaun administrativu nebe’e maka halao kontrolu ba asesu refere liu ba
rede internet no rekursu humanu nebe’e maka hetan iha sistema ne’e rasik,
hanesan mos base de dadus nebe maka sai ona resultadu ba impremir, no bele mos
fo lisensa asesu ba iha stasaun servisu elementus rede koneksaun.
Iha sistema operasaun
Servidor iha mos modelu-modelu servi nebe’e maka uza arsitektura
kliente/servidor. Exemplu husi servidor ne henesan Protokolu Konfigurasaun Hos
Dinamik, servidor karta, servdor PTH, servidor PTB, DNS servidor, no seluk-seluk
tan. Kada sistema operasaun servidor publiku ba servi internet ne rasik iha
geralmente, maske iha parte seluk halao manipulasaun ba rede internet ne rasik.
Servidor ne rasik
halao ka fo resposta ba kliente nebe’e maka halo request. Hanesan exemplu, kliente
PKHD sempre ho request ba iha servidor nebe maka halao ligasaun ba iha servidor
PKHD; wainhira kliente presiza enderesu IP, kliente sempre fo request ba iha
servidor, liu husi lian ka metode nebe maka simu husi servidor PKHD, ba
protokol PKHD ne rasik.
Exemplu sistema operasaun servidor hanesan
Windows NT 3.51, no mos kontinua ho Windows NT 4.0. Ate agora sistema ne diak
bele sai popularitas hanesan Windows 2000 Servidor no mos Windows Servdor 2003,
ikus mai sai Sun Solaris, Unix, no GNU/Linux.
Servidor bai-bain liga
ka konekta ba kliente liu husi fiu UTP nomos liu husi plaka rede. plaka rede ne
bai-bain ita hanaran plaka PCI ou ISA.
Ita hare husi ninia
funsaun, servidor bele kategoria ba modelu-modelu oin-oin, hanesan: servidor
aplikasaun, servidor base de dadus e nomos sai hanesan servidor proxy. Servidor
aplikasaun hanesan servidor nebe maka sai funsaun hanesan rai ka fo siguransa
ba modelu aplikasaun nebe maka asesu husi kliente, servidor dadus ne’e rasik
hodi uza ba rai dokumentus nebe’e maka uza nain/user uza tantu husi kliente
liga direita ou mos dadus nebe maka sei halao prosesu husi servidor aplikasaun.
Servidor proxy funsaun
hanesan maneija trafiku rede nebe’e maka konfigurasaun husi proxy. Uza
nain/user nebe’e maka uluk nanain tenki konhese no hatene servidor proxy hodi
halao koneksaun komputador klinte ba internet, Funsaun servidor importante liu,
exmplu hanesan ba situs internet, Siensias Natureza, rekursu humanus, e mos sai
hanesan rai base de dadus.
