KONFIGURASAUN BA REDE LAN (LOCAL AREA NETWORK)
Maneira sira ne’ebe atu halo konfigurasaun ba
rede LAN (Local Area Network)
A. Introdusaun Rede Komputador
Rede Komputador sai
hanesan konjuntu ida husi komputador, printer, nune mos ho instrumentu seluk
tan ne’ebe halo ligasun hodi sai ida deit. Informasun no dadus sira sei halai
husi kabel no mos la liu husi kabel ne’ebe bele fasilita ema ne’ebe uja rede refere
nune fasil hodi bele fahe informasaun no dadus ba malu ho diak, uja hamutuk
fasilidade printer no fasilidade husi Hardware/Software ne’ebe halo ligasaun
husi rede. Kada komputador, printer ka periferal ne’ebe halo ligasaun ho rede
hanaran Node. Iha rede nian sei inklui komputador 2, sanulu, atus no milhaun
node. Tipo rede sira, Em jeral rede komputador fahe ba parte lima mak hanesan:
1. Local Area Network (LAN)
Local Area Network
(LAN), sai hanesan rede komputador privadu ida ne’ebe iha area ida nia laran ka
iha eskola ida nia laran ne’ebe ho medida to’o kilometro. LAN baibain uja atu
halo ligasaun husi komputador privadu no Workstation husi kantor perusahaan ka
kompanha ida nia laran atu bele uja hamutuk rede (resource ne’ebe hanesan
printer) no bele troka informasaun ho diak.
2. Metropolitan Area Network (MAN)
Metropolitan Area
Network (MAN), ne’e nia base sei uja liu versaun LAN ne’ebe ho kapasidade boot
no enjeralmente uja teknologia hanesan ho LAN. MAN bele inklui iha kantor sira
no kompanya ne’ebe besik malu nune mos sidade, no atu bele explora presijasaun
privadu (setor privadu) ka jeral. MAN forsa apoiu dadus no lian, no bele mos
halo ligasaun ho rede kabel televisaun.
3. Wide Area Network (WAN)
Wide Area Network
(WAN), atu alkansa inkliu iha area geografia ne’ebe luan, dalabarak inklui iha
Nasaun no bele mos iha ilha. WAN konsiste husi konjuntu Mesin sira ne’ebe iha
objetivu atu halao program (aplikasaun) husi usada.
4. Rede (Jaringan)
Tuir lolos iha rede
barak ne’ebe inklui iha Mundu ida ne’e, dalaruma uja Hardware no Software
ne’ebe la hanesan. Ema ne’ebe uja rede iha hakarak tebes atu bele halo
komunikasaun ho ema ne’ebe uja rede seluk, iha hakarek hanesan ne’e presija
ligasaun entre rede nebe dalabarak la kompatibel no la hanesan. Dalabarak atu
uja metode refere sei presija instrumentu ida ne’ebe naran Gateway define atu
halo ligasaun no bele ejekuta tradusaun ne’ebe presija, bele Hardware no
Software. Konjuntu husi rede ne’ebe halo ligasaun ne’e mak hanaran rede. 2
5. Rede La Ho Kabel (Wireless)
Rede la ho Kabel
(Wireless) sai hanesan solusaun ida ba iha komunikasaun ne’ebe labele halo husi
rede ne’ebe uja kabel. Tamba dalaruma ema ne’ebe hakarak simu informsaun ka
halo komunikasaun apesar ita iha kareta leten ka iha aviaun leten, maka
absoluta sei presija Rede nebe la uja kabel (Wireless) tamba koneksaun rede la
posivel atu liga iha kareta leten ka iha aviaun leten. Tan ne’e agora dadaun
rede la uja kabel barak mak uja servisu diak satelit no forsa fo kapasidade
asesu lais liu ne’ebe kompara ho rede uja kabel. FTP (File Transfer Protocol)
FTP (File Transfer Protocol) ne’ebe sai reprejenta hanesan rede estandar ne’ebe
bele uja atu manipula, troka ka fahe file liu husi rede ida ho basiku TCP/IP.
FTP halo iha arsitektur Client – Server. No explora koneksaun no kontrola dadus
aparte entre aplikasaun Clinete no Server. FPT mos dalabarak uja ba iha
komponente aplikasaun atu otomatika tranfere atu halo funsaun ba iha programa
internal.
TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet
Protocol).
TCP/IP katak
komunikasaun dadus standar ne’ebe uja husi komunidade rede iha prosesu troka
dadus husi computador ida ba komputador seluk iha rede internet. Protokolu ida
ne’e sei la hamrik mesak, tamba protokolu ida ne’e forma husi konjuntu
protokolu (Protocol Suite). Protokolu ida ne’e mos sai hanesan protokolu ne’ebe
ema barak uja iha momentu ida ne’e. Dadus refere sei implementa fila fali ba
iha modelu Software iha sistema operasaun. Termu ne’ebe fob a iha Software ne’e
mak TCP/IP stack.
B. SASAN NE’EBE PRESIJA ATU MONTA REDE
KOMPUTADOR
1. Kabel UTP : funsaun
atu halo ligasaun entre komputador ida ba komputador seluk no kabel ne’e mak
sai hanesan dalan atu halo koneksaun.
2. Konektor RJ-45 : sai
hanesan peripheral ida ne’ebe atu liga ba kabel UTP nia tutun.
3. Tang Crimping : sai
hanesan instrumentu ida hodi uja atu tesi kabel UTP no atu habit kabel nia
tutun.
4. LAN Tester : sai
hanesan instrument ida ne’ebe atu koko valor husi kabel ne’ebe ita halo.
HUB (Hubungan)/Ligasaun : sai hanesan
instrumentu ida ka dalan ida atu liga kabel stright husi komputador ba Hub no
husi Hub ba komputador seluk.
Depois de Instrumentu no Material hirak ne’ebe
temi iha leten ne’e prepara ona, agora bele monta ona kabel, hare nia dejenhu
iha okos:
Tuir Mai Dejenhu Kabel:
1. Kabel Cross
Formasaun parte A Formasaun parte B
Mutin Verde = Mutin Orange
Verde = Orange
Mutin Orange = Mutin Verde
Ajul Ajul = Ajul Ajul
Mutin Ajul = Mutin Ajul
Orange = Verde
Mutin Coklat = Mutin Coklat
Coklat = Coklat
Funsaun atu :
Haliga direitamente husi PC ba PCno liu husi
HUB/Switch.
2. Kabel Straight
Formasaun parte A Formasaun parte B
Mutin Orange = Mutin Orange
Orange = Orange
Mutin Verde = Mutin Verde
Ajul = Ajul
Mutin Ajul = Mutin Ajul
Verde = Verde
Mutin Coklat = Mutin Coklat
Coklat = Coklat
Funsaun atu :
Hakiga PC ho uja HUB/Switch.
C. LALAOK MONTA REDE PEER TO PEER UJA KABEL
CROSS HO KOPUTADOR RUA (2).
1. Monta Kabel
Primeiru hasai kabel
UTP nia kulit depois haloos kabel refere atu nune fiu hirak ne’ebe iha laran
sai los. Haforma pojisaun tuir diagrama ne’ebe fo sai iha leten. Tau
konsentrasaun ho diak, tamba iha kabel ida ne’e nia tutun sorin ho tutun sorin
seluk la hanesan Tesi kabel nia tutun atu nune sai hanesan (tetuk). Hatama ba
iha konektor RJ-45 no dudu makas atu nune bele to’o iha RJ-45 nia laran, tuir
mai habit ho Tang crimping. Halo tuir mos maneira ida ne’e ba iha kabel UTP nia
tutun sorin. Hatama kabel nia tutun sorin-sorin ba iha LAN-tester dopois cek,
karik lampu husi tester nian lakan husi 1-8 ligadu tuir formasaun ne’ebe iha
leten maka kabel refere pronto ona.
Atu hatene nia
diferensia husi kabel Cross ho kabel Stright, maka ita presija hare didiak iha
kabel rua ne’e, iha kabel ida ita sei detekta lolos katak formasaun husi
primeiru sorin no primeiru sorin mak kor mutin orange hotu entaun ne’e kabel
Stright, maibe karik ita tau hamutuk no detekta didiak se husi kabel sorin 5 ni
tutun kor mutin verde no tutun seluk kor mutin orange mak ne’e ita hatene ona
katak ida ne’e mak kabel cross.
Antes atu monta rede
Peer to Peer, ita so presija deit mak komputador rua, ida sai hanesan
server/servidor no ida seluk sai hanesan kliente. Tuir mai nia lalaok.
1. Haliga kabel cross
husi komputador ida ba komputador seluk
2. Depois de hatama ka
haliga kabel ba iha komputador iha parte taskbar nian sei mosu Wireless. Depois
sei mosu jendela network nian ne’ebe haliga ona kabel, tuir mai halo setting ba
iha IP Adres husi komputador ida-idak
Tuir mai sei mosu
jendela Curent connection Currently connected to.
4Hili ka klik open
Network Sharing Center, sei mosu jendela Wiew you basic network information setup connection.
5. Klik local area
network, mosu janela Local Area Connection Status.
6. Klik properties mosu
janela Local Area Connection Properties.
7. Hili parte Internet
Protocol Version 4(TCP/IPv4) ka halo ativo tiha no klik properties sei mosu
janela Internet Protocol Version 4(TCP/IP) properties.
8. Hili ka hamoris Use
the following IP address no priense ka kria IP address, Ezemplu IP address
server 192.168.10.5, subnet mask 255.255.255.0, Default Gateway husik mamuk ba
kliente IP address 102.168.10.9, subnet mask 255.255.255.0 , Default Gateway
priense fali IP address server, mak hanesan 192.168.105
9. Priense hotu tiha Hili
OK.
Iha parte janela Local
Area Connection Properties nian ita tenke determina iha icon Sharing iha nia
laran tenki tau simbolu iha Allow other network users to connect trough this
computer’s internet connection atu nune file nebe Sharing ho kondisaun ne’ebe
loke.
D. LALAOK MONTA REDE HO KABEL STRIGHT UJA HUB
1. Monta Kabel Stright
Primeiro hasai kabel
UTP nia kulit depois haloos kabel refere atu nune’e fiu ne’ebe iha laran
sai los. Haforma pojisaun tuir diagrama ne’ebe fo sai iha leten, tesi kabel nia
tutun atu nune’e sai henesan tetuk ou kaber, hatama ba iha RJ-45 no dudu makas
atu nune’e bele to’o iha RJ-45 nia laran, tuir mai habit ho alkati habit/Tang
crimping halo tuir mos maneira ida ne’e ba iha kabel UTP nia tutun sorin. 8
hatama kabel nia tutun sorin-sorin ba iha LAN-tester depois cek/kontrola, karik
lampu husi tester nian 1-8 ligadu maka kabel refere prontu
2. Lalaok Monta Rede
Iha lalaok ida ne’e
nia maneira sei hanesan mos ho maneira peer to peer uja Cross maibe so ke iha
ne’e sei presija komputador tolu, Kabel Stright no HUB. Tuir mai hili
komputador ida atu sai sevidor ou baibain ema hanaran (Server) no komputador
rua seluk sai hanesan elementus ou Cliente. Tuir mai liga kabel Stright no HUB
ne’ebe prontu ona. Haliga kabel Stright husi Komputador ba iha Konektor HUB,
entre komputador tolu ne’ebe atu uja halo koneksaun. . Haliga kabel stright
husi Komputador ba HUB nune mos ho komutador rua seluk, depois de liga sei mosu
janela Wireless iha parte Taskbar.
Tuir mai sei mosu janela Currently connected
to.
1. Hili ka klik Open
Network and Sharing center, sei mosu janela View your basic network information
and set up connection.
2. Klik Local Area
Connection, mosu janela Local Area Connection Status.
3. Klik Properties mosu
janela Local Area Connection Properties.
4. Hili iha parte
Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) ka halo ativu tiha no klik properties
sei mosu janela Internet Protocol Version 4(TCP/IP) Properties.
5. Hili ka hamoris Use
The Following IP address no prense ka kria IP Adress. Exemplu : IP Adress
Server 192.168.10.5 , Subnet Mask 255.255.255.0 , Default Gateway husik mamuk.
Ba Cliente IP Adress 192.168.10.9 , Subnet Mask 255.255.255.0 , Default Gateway
prense fali IP Adress Server, mak hanesan 192.168.10.5, nune mos ho IP Cliente
seluk tan. Depois sei mosu nia jendela IP address nian.
6. Prense hotu tiha hili
OK.
Iha parte janela Local
Area Connection Properties nian determina iha icon Sharing iha nia laran tenki
tau simbolu iha Allow other network users to connect trough this computer’s
internet connection atu nune’e Dadus nebe’e Sharing ho kondisaun ne’ebe loke.
KRIA WIFI KA WIRELESS (AD E. MANEIRA - HOC)
1. Maneira halo ativu Wireless
1. Cek driver wireless
nian, se laiha poresija Instal.
2. Halo ativu wireless ho
hanehan butaun ka keyboard ne’ebe ho simbolu Wireless , depois de halo ativu
wireless, mosu janela wireless nian.
2. Maneira kria Wireless (ad-hoc)
1. Klik butaun Start
2. Hili Control Panel,
mosu Janela Adjust Computer’s Setting
3. Hili Network and
Internet, mosu janela Network And Internet.
4. Hili Network and
sharing center, mosu janela View your basic network information set up
connection, iha parte seluk mos bele uja deit ho hili ka klik iha janela
Wireless Network Connection nia okos ne’ebe ho naran Open Network and Sharing
Center maka sei mosu nia lalaok hanesan mos iha control panel nian.
5. Hili set up a new
connection or network mosu janela Choose a connection option.
6. Hili set up a wireless
ad-hoc (computer to computer) network.
7. Hili Next
8. Mosu kanela set up a
wireless Ad-Hoc network
9. Hili Next
10. Mosu janela Give your
network a name and choose security option janela leten ne’e haruka atu priense
Network Ad-Hoc, hili security type no priense security key, tuir mai tau
simbolu ba iha Save this network, iha security key tenke priense karakter ou
lia fuan to’o ualu, tamba karakter ou lia fuan ne’e refere ba security type
ne’ebe ita hili, Naran mosu janela the class B III network is read to use, signifika
katak kriasaun Ad-Hoc Network susesu ona.
11. Hili close.
12. network “class B III”,
security type “WPA2-personal”, security “12345678” janela Give your network a
name and shoose security option ne’ebe ita priense ona naran no seguransa nian.
13. Hili next
3. Maneira kria IP Address
Determina ona katak
kliente tenke halo koneksaun ona ho Naran Wireless ne’ebe kria servidor ou
(server), katak liga ba iha wireless Class III, tuir mai kria IP address
ho nia maneira mak hanesan tuir mai ne’e :
1. Klik iha Start
ou Butaun Start
2. Hili control panel
3. Mosu janela adjust
your compter’s setting
4. Hili network and
internet sei mosu janela network and internet
5. Hili network and sharing
center mosu view your basic network information set up connection .
6. Hili wireless network
connection class B III, sei mosu janela Wireless Network Connection.
7. Klik icon properties
mosu janela wireless network connection properties
8. Hili internet protocol
version 4(TCP/Ipv4).
9. Hili Icon properties
mosu janela Internet Protocol Version 4(TCP/Ipv4)
10. Hili use the following
IP address no kria IP address, Ezemplu :IP address 192.168.10.5 ba server/servidor,subnet
mask 255.255.255.0, Default Gateway husik mamuk, IP address ba cliente labele
hanesan ho IP address sevidor/server nian maibe so ke subnet mask maka hanesan
no default Gateway tenke priense fali IP Servidor/server nian,hare janela ne’ebe
priense husi server/servidor.
11. Klik OK
12. Iha janela Wireless
Network Connection properties determina katak iha Icon Sharing tenke tau
simbolu ba iha Allow other network users to connect though this computer’s
internet connection.
13. Hili close.
F. LALAOK SHARE KA FAHE DADUS
1. Hili file ka folder
ne’ebe atu fahe ba komputador seluk
2. Klik kanan ba iha
folder refere no hili properties mosu janela Folder refere nia naran +
properties,
3. Hili icon Sharing mosu
tampilan icon Sharing nian, hare dejenhu okos
4. Hili icon Share mosu
janela File Saring, hare iha okos
5. Iha parte Add nia
sorin karuk iha simbolu triangulu kiik oan ida, klik iha nia no hili everyone,
tuir mai klik Add atu nune everyone mosu iha tabela okos, hare dejenhu tuir mai
6. Hili icon Share mosu
janela Your Folder is Shared, katak folder ka dadus ne’ebe fahe susesu. tuir
mai hili icon Done, hare iha okos
7. Iha icon Shared nia
okos iha Advensed Sharing klik iha nia, no determina katak tau ona simbolu ba
iha This folder are sharing, atu nune folder ne’ebe share bele loke husi
komputador seluk, hare iha okos
8. Tuir mai hili Apply no
OK. No folder refere otomatikamente fahe ona ba komputador Cliente sira ne’ebe
halo koneksaun ho komputador Server refere.
Haruka File husi Komputador ida ba iha
Komputador Seluk
Atu haruka file husi
Komputador ida ba iha komputador seluk la liu husi Flash Disk ou external ruma,
maibe ho dalan ne’ebe diak mak ita kria Homegroup entre komputador ida ho
komputador seluk, ho alternativu ida ne’e ita bele rezolve problema ne’ebe
mak winhira ita nia flash disk ou external la iha atu fo data/file husi
komputador ida ba komputador seluk.
Homegroup mak dalan
ne’ebe diak liu mai ita atu utiliza hodi haruka file/ documentus husi
komputador ida ba iha komptador seluk sem Flash Disk ou External Memory.
Ezemplu ba homegroup rasik hanesan documentus husi komputador A bele haruka ba
Komputador B sem utiliza fiu (Kabel LAN) no mos sem utiliza Flash Disk, Memory
card, Hardisk External no sira seluk tan. Maibe Homegroup utiliza deit MS
Windows Seven no Wireless.
Atu hatene klaru liu
tan, kona ba homegroup ho nia maneira mak hanesan tuir mai ne’e, ita ba hare’e
hamutuk deit.
Tuir mai ita sei halo introdusaun oituan
konaba Homegroup ne’e rasik.
Homegroup hanesan
fasilidade ida ne’ebe mak inklui iha Microsft Windows Seven. Homegroup halo
fasil ita hodi haruka (Share) ita nia file sira hanesan Documetos, Imajem,
Video no Printer sira ho komputador sira seluk iha rede ida nia laran. Laos ida
ne’e deit, homegroup mos bele uja hodi share ita nia drive (partisi) sira
ne’ebe mak fahe tiha ona wainhira hala’o instalasaun ba Windows, no Homegroup
mos bele uja hodi fahe Internet husi Laptop ida ba iha laptop seluk.
Vantajem husi Homegrou
mak ita bele fahe (Share) ita nia file, Printer no Internet husi komputador ida
ba iha komputador sira seluk. Homegroup mos bele fahe (share) husi komputador
rua to’o sanulu depende ba iha rede ne’ebe mak ita utiliza.
Desvantajem husi
Homegroup ne’e rasik mak ita so bele deit atu fahe (share) ita nia file sira ho
komputador hotu ne’ebe mak utiliza sistema operasaun Windows Seven. Parte
seluk, atu kria/ utiliza fasilidade homegroup, komputador sira ne’e tenki iha
koneksaun ba rede ida.
Atu hari’i homegroup
ida presija ita atu prepara uluk sasan ou ekipamentu sira ne’ebe mak presija,
hanesan Laptop iha rua ba leten. Homegroup ne’e rasik presija komputador sira
ne’ebe mak ninia sistema operasaun utliza windows7 no supporta mos Ad-Hoc.
Diak, tuir mai ne’e dalan no lalaok atu halo/
kria Homegroup ida :
Presija ita atu
kompriende katak komputador sira ne’e presija halo konfigurasaun hotu. Presija
mos atu komputador hotu tenke iha koneksaun ba rede ida deit. Ha’u fo sujestaun
atu komputador ne’ebe mak sai admin ba homegroup mak sai hanesan mos admin ba
iha rede ida.
1. Tuir mai dalan atu kria Homegroup no
Konfigurasaun husi Komputador A :
Kaer komputador A no halo tuir prosesu tuir
mai ne’e :
a. Loke Controle Panel
(ho dalan Click Start+Control Panel), no sei mosu janela hanesan ho imajem tuir
mai ne’e;
b. Iha parte Network and
Internet, klik link Choose homegroup and sharing Option, sei mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e;
c. Klik iha What is a
Network Location, no sei mosu kaixa dialogu hanesan tuir mai ne’e :
d. Hili no Klik iha Home
Network, hein to prosesu hotu no sei mosu hanesan tuir mai ne’e : Tau Marka
(Tick) iha opsaun sira ne’e (karik ita hakarak atu fahe hotu file sira
ne’e)karik la presija entaun lalika tau marka;
e. Depois klik iha Next,
no sei sai hanesan imajem tuir mai ne’e :
f. Hakerek sai kodigu
(password) ne’ebe mak iha, importante atu ita hakerek sai tiha kodigu ne’ebe
mak tanba kodigu refere sei husu wainhira komputador sira seluk hakarak atu
tama iha ita nia rede;
g. Ikus liu klik iha
Finish.
Ita nia Homegroup kria
tiha ona ho susesu. Tuir mai ita presija atu halo konfigurasaun ba komputador B
hodi Join homegroup refere.
Dalan no lalaok atu join homegroup ne’ebe mak
kria tiha ona husi komputador A.
Kaer komputador B no hare’e tuir lalaok tuir
mai ne’e :
a. Hanesan mos iha parte
primeriu (dalan/ lala’ok husi a to’o c);
b. Karik mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e, entaun klik cancel atu kansela tiha. NB : imajem
iha kraik ne’e hatudu katak ita atu kria tan homegroup foun, ita labele atu
kria tanba ita sei utiliza homegroup ida deit.
c. No sei mosu janela
hanesan imajem tuir mai ne’e :
d. Hanesan iha imajem
hatudu iha leten ne’e katak eziste ona Homegroup ne’ebe mak kria ona husi
komputador A (komputador Dell-PC);
e. Tuir mai klik iha Join
now atu join homegroup refere, no sei mosu janela hanesan tuir mai ne’e :
f. Iha imajem refere husu
ita atu fo marka ba iha tipu file sira ne’ebe mak ita hakarak atu fahe (share),
depois klik iha Next, no sei mosu janela hanesan tuir mai ne’e :
g. Iha janela refere husu
ita atu hatama password ne’ebe mak eziste iha homegroup ne’e (atu hatene
password refere kontaktu ba admin homegroup refere);
h. Klik iha next, no
depois klik iha Finish.
Atu asesu ba iha file
sira ne’ebe mak bele atu asesu, entaun banati tuir lala’ok tuir mai ne’e: Loke
MyComputer; husi navigation panel, iha Homegroup nia okos, hare’e no klik ba
komputador sira ne’ebe mak eziste iha homegroup ida ne’e, hanesan imajem tuir
mai ne’e:
Tuir mai ita bele asesu ho diak file sira
ne’ebe mak iha husi komputador seluk.
Diak ida ne’e mak
prosesu ou maneira badak ne’ebe mak ita haruka data/file husi komputador
ida ba kompuador seluk, no ita la presiza uza flash disk ou Hdd External ka
ekipamentus seluk, ita so uza wireless Ad-Hoc deit, ne’e mak ita kria tan
Homegorup iha ita nia komputador ne’ebe mak ita utilize atu haruka data ou file
ruma ba komputador seluk.
Rede Servidor
Definisaun Rede Servidor:
Rede Servidor hanesan
komputador nebe maka halo liga ou konekta ba komputador servidor rede internet
hodi hetan koneksaun internet, tantu iha lokal e nomos Interlokal tuir rede
nebe maka defirente iha area rede seluk-seluk nebe maka hetan ka liga ba
servidor. permeira importante maka halao rede servidor hanesan koalidade
servisu rede koneksaun no fasil atu fo ba kliente hodi asesu ba rede internet,
Komputador nebe maka liga ba rede hahu husi servidor rede ne rasik hanesan
kliente. Rede Servidor henesan fundamental rede iha area lokal no mos iha parte
balu halo transmisaun base de dadus husi media ne rasik iha rede Lokal Area
Network (LAN).
Konfigurasaun Rede Servidor:
Konfigurasaun husi
servidor rede internet refleta liu ba parte modelu komponente-komponente no
setup liu husi maneira programasaun ba software aplikasaun. Rede Servidor halo
konfigurasaun fo siguransa liu husi non Grafik layar monitor. iha buat bo’ot
sai hanesan funsaun geral hanesan rede servidor bele halao web hosting lisensa
domain, transfere ka envia base de dadus entre lokasaun nebe maka diferente e
mos hanesan file sharing.
Konfigurasaun husi
rede servido remata tuir prosesu nebe maka difisil atu hatene husi kliente
wainhira atu halo manipulasaun ba konfigurasaun rede koneksaun. Pasu pur pasu
nebe maka uza hodi halo konfigurasaun rede servidor hanesan tuir mai ne.
Kategoria Koleksaun:
Pasu permeiru wainhira
halao konfigurasaun husi rede servidor hanesan halo kolabora hamutuk entre
komponente-komponente hardware nebe maka presiza. Ema nebe maka halao
konfigurasaun rede servidor tenki kompriende lalaok koneksaun rede servidor,
preparasaun rede komputador no modelo diferente nebe maka liga fiu
hodi halo funsiona ba liga husi linha komputador no koneksaun rede servidor ba
iha komponente rede ne’e rasik. Uza nain/User, tenki hatene halo utilizasaun ba
halao koneksaun entre komponente Hardware no rede Servidor. Konekta ba rede:
Wainhira ita hare ba
buat importante nebe maka presiza husi Konfigurasaun rede servidor tenki tau
hamutuk ba koneksaun entre rede servido no rede nebe’e maka uza fiu Ethernet
sai fundasaun permeiru. Iha mos tipu modelu fiu nebe maka uza hodi halao koneksaun
ba desenvolve rede. Rede Protokolu:
Koneksaun entre
Servidor no uza nain/user rede tenki halo aktivu ba protokolu nebe maka presiza
halo aktivu. modelu atu halo aktivu ka la aktivu ba uza nain/user protokolu
tenki uza SQL servidor no tenki bazeia liu ba protokolu nebe maka hanesan
nesesidade husi kliente nebe maka liga ou konekta ba rede servidor.
Servidor hanesan
Sistema komputador nebe’e maka prepara modelu servisu oin-oin iha rede
komputador ida nia laran. Servidor nebe maka suporta husi prosessor ho atetude
ka lalaok scalable no RAM nebe maka boot, e mos mai ho plataforma sistema
operasaun nebe maka espesialis ka kompatibelidade, nebe maka ita hanaran
sistema operasun rede. Servidor nia mos halao sistema komponente-komponente ba
aplikasaun administrativu nebe’e maka halao kontrolu ba asesu refere liu ba
rede internet no rekursu humanu nebe’e maka hetan iha sistema ne’e rasik,
hanesan mos base de dadus nebe maka sai ona resultadu ba impremir, no bele mos
fo lisensa asesu ba iha stasaun servisu elementus rede koneksaun.
Iha sistema operasaun
Servidor iha mos modelu-modelu servi nebe’e maka uza arsitektura
kliente/servidor. Exemplu husi servidor ne henesan Protokolu Konfigurasaun Hos
Dinamik, servidor karta, servdor PTH, servidor PTB, DNS servidor, no seluk-seluk
tan. Kada sistema operasaun servidor publiku ba servi internet ne rasik iha
geralmente, maske iha parte seluk halao manipulasaun ba rede internet ne rasik.
Servidor ne rasik
halao ka fo resposta ba kliente nebe’e maka halo request. Hanesan exemplu, kliente
PKHD sempre ho request ba iha servidor nebe maka halao ligasaun ba iha servidor
PKHD; wainhira kliente presiza enderesu IP, kliente sempre fo request ba iha
servidor, liu husi lian ka metode nebe maka simu husi servidor PKHD, ba
protokol PKHD ne rasik.
Exemplu sistema operasaun servidor hanesan
Windows NT 3.51, no mos kontinua ho Windows NT 4.0. Ate agora sistema ne diak
bele sai popularitas hanesan Windows 2000 Servidor no mos Windows Servdor 2003,
ikus mai sai Sun Solaris, Unix, no GNU/Linux.
Servidor bai-bain liga
ka konekta ba kliente liu husi fiu UTP nomos liu husi plaka rede. plaka rede ne
bai-bain ita hanaran plaka PCI ou ISA.
Ita hare husi ninia
funsaun, servidor bele kategoria ba modelu-modelu oin-oin, hanesan: servidor
aplikasaun, servidor base de dadus e nomos sai hanesan servidor proxy. Servidor
aplikasaun hanesan servidor nebe maka sai funsaun hanesan rai ka fo siguransa
ba modelu aplikasaun nebe maka asesu husi kliente, servidor dadus ne’e rasik
hodi uza ba rai dokumentus nebe’e maka uza nain/user uza tantu husi kliente
liga direita ou mos dadus nebe maka sei halao prosesu husi servidor aplikasaun.
Servidor proxy funsaun
hanesan maneija trafiku rede nebe’e maka konfigurasaun husi proxy. Uza
nain/user nebe’e maka uluk nanain tenki konhese no hatene servidor proxy hodi
halao koneksaun komputador klinte ba internet, Funsaun servidor importante liu,
exmplu hanesan ba situs internet, Siensias Natureza, rekursu humanus, e mos sai
hanesan rai base de dadus.
INTERNET
Organizasaun,
Institusaun, setor privado ka sociadade civil e seluk tan ida nebe maka la usa
meios Internet iha nia fatin? Hanesan Institusaun boot nasaun nian, Parlamento,
Governo, Tribunal Recurso e moos ba setor empresa publico e empresas privadas,
Sociadades Civil e komunidades.
Tamba necessidades ba
informasaun maka kria meios internet nebe ohin loron ita hotu konhese ida
hakbesik mundo ne´e ho informasaun ida nebe la iha nia limites no meios
komunikasaun ida ke fácil no lais tebes depende ba tecnologia nebe nia usa no
capacidades ba linha internet iha fatin ida. Internet mosu iha era ou tempo
Guerra fria iha tinan 1960 a 1970. Governo Norte-americano desenvolve sistema
redes ida nebe liga computadores militares sira nian bele troka informasaun
entre sira iha rede nebe estabelese maka ARPANET nebe ohin loron ita konhese
Internet.
Definisaun Internet:
Definisaun Internet,
Inter e Net, Interligasaun Redes ou hanesan redes nebe espalha ka ligasaun ba
mundu tomak ou rede nível mundial nian, ida nebe hamosu interligasaun ho
computadores utiliza protoco internet nian hanesan protocolo ba enderreso http
e porta 80. Internet ohin loron sai dominante iha sector hotu hotu hanesan
meios ba pesquisa nian nebe ohin loron lui husi Google engine ita bele hetan
informasaun barak tebes. Iha Março 2007, fórum international Internet nian halo
kompleto survey nebe fo sai resultado 16,9% populasaun mundial utiliza internet
ou husi ema 1.1 bilhaun. Ohin Lui tia tinan 5, pupulasaun ba acesso Internet
iha mundo aumenta lui tan no nebe hetan survey iha tinan 2007.
Internet Serve ba saida:
Internet serve hanesan
principais meios komunikasaun nebe inventa husi ema atu bele transmiti dados
nebe ho distancia, serve hanesan fatin pesquisa no konsulta informasaun nebe
entre ema individual ka grupo ou intitusaun ka nasaun bele partilha informasaun
ba malun hanesan rede publico ou rede privado nebe lui husi protesaun sistema
seguransa redes nian. Internet ohin loron serve no facilita tebes intitusaun ka
nasaun ida atu bele halo moos publicidade ba nia institusaun no ni arai leui
husi meios hanesan website, e serve moos transmiti informasaun no kontakto ba
malu lui husi email hanesan moos protocolo ida husi internet rasiik ba porta 25
nian. Ho internet ita bele transmiti texto, fotos, vídeos halo ligasaun ho lian
ou voice e vídeo ho ema nebe iha fatin seluk ou rai seluk.
Intranet
Seda mak Intranet?
Intranet hanesan rede lokal ida ou ita bele bolu hanesan pilar ida ho naran LAN
ho lian Ingles (Local Area Network) nebe estebele lui husi protocol TCP IP,
rede local ou rede nebe ho nia dimensaun la laun. Intranet ohin loron nia
funsaun significante tebes ba iha institusaun, governo, empresas ka sociadade
civil nebe estabele sira nia rede local rasik hodi sai hanesan fontes ba
fasilita interligasaun computadores, laptops, printer, fahe files, vídeo e audio
e sistema aplikasaun nebe instala iha sistema rede local nebe estabelece lui
husi protocolo TCP IP e ba distribuisaun IP DHCP Dinamik e Statistik nebe bele
kontrola husi server ida ka computador ida nebe sai hanesan central ba
distribuisaun IP nian.
Intranet serve ba saída?
Intranet serve ba
funcionalidade intitusaun, Governo, empresas, Sociedade Civil, setor edukasaun,
setor seguransa e defesa, lui husi meios intranet ita bele halo ona poupansa ba
iha distribuisaun documento, ficheiros, vídeo e áudio ou texto ruma iha fatin
ida deit atu bele partilha ba malu ou share ba malu fácil lui e poupa moos
gastos ba orçamento hodi hola suratan ka CD mamuk, ou sistema nebe haketak husi
redes ou exemplo hanesan funcionário ida hakarak hetan kontaktos nia chefes sira,
funcionário ida nee bele tama iha aplikasaun intranet e bele pesquisa iha parte
kontaktos nian, funcionamento intranet ita bele hamenus ona produsaun suratan
barak barak e poupa mos tinta ba printer nian atu evita print document nebe la
precisa kuando ita bele moos konsulta deit e tau iha ita nia computador nebe
servisu ba. E bele sai sistematiku lui ba informasaun no dados nebe la iha
burokratiko.
Intranet serve ba
funcionamento gestaun ba dados nian iha server ida ka computador ida nebe bele
fahe ba grupo, acesso ba intranet bele lui husi aplikasaun intranet nebe ho
interface web nian ou lui husi protocolo http. Ou bele moos lui husi Login
script nebe estabelese iha plataforma Microsoft nian, Active Directory.
Acesso ba intranet iha
nia limitasaun ba acesso individual ka grupo nebe determina lui husi nível
segurança nian nebe estabelese iha institusaun ida ka pessoal nebe maka sai
hanesan controlador ba acesso intranet nebe lui husi usuário ou users e senha
ka palavra-chave nebe defini husi ema nebe maka kaer hanesan administrador ba
sistema intranet. Intranet bele moos hanesan fontes ba informasaun base nebe
bele transmiti ba iha intranet lui husi protocolo ba rede internet nian hodi
sai ba acesso externa nian ou WAN (Wide Area Network).
Arquitectura Intranet nian?
Arquitectura intranet
básico nian maka bele usa servidor ka server ida hanesan fonte ba gestaun dados
nian e bele moos usa ba aplikasaun intranet nian nebe desenvolve ho interface
web nian e base dados bele moos iha server ida deit, nee so funciona ba
institusaun ka entidades nebe la iha volume serviços ka dados nebe boot, maibe
kuando institusaun nebe boot e iha orçamento nebe suficiente bele fahe
arquitectura no sistema sira nee ba iha servidor ida idak nian, ohin loron
komesa iha ona tecnologias nebe foun hanesan virtyal machine no cloud nebe halo
servidor ka server ida deit bele simu arquitectura 2 ka 3 hanesan nee ho
aplikasaun la hanesan. Intranet bele funciona ho arquitectura computador ida
nebe iha kondisaun ba armazenamento dados, placa redes ou network card e hard
disk nebe suficiente, memory nebe boot lui husi 2GB pelo menus, Processor
Pentium 4 ba leten.
Intranet sei bele
facilita tan utilizasaun ba protocolo komunikasaun nian hanesan protocol ba
smtp ba email local nian laos deit ba meios protocolo http nian nebe usa ba
acesso internet, iha intranet moo sita bele usa protocolo http hanesan local
host ou so acesso web interface local deit. Geral lui plataforma ba acesso
intranet feito husi servidor local ida e rede local ida hanesan ita temi tia
ona iha introdusaun LAN nebe instala iha institusaun ida ka mesmo ema
individual ida.
Extranet
Seda maka Extranet?
Extranet hanesan extensaun husi intranet ou konjugasaun redes nebe husi
intranet nian LAN ho WAN, husi rede local ba rede nebe exterior nian, nia
funsaun hanesan ho intranet, intranet ita so bele acesso deit iha ita nia área,
exemplo hanesan acesso iha institusaun ida. E acesso ba extrenat hanesan
funsaun ida nebe estabelese rede WAN ou rede ba exterior ho objetivu katak
dados no informasaun nebe hetan iha intranet bele moos acesso husi luir ho
dalan ba acesso internet nian nebe defini lui husi moos nível acesso segurança
nian hanesan bele usa deit protocolo http ou protocolo https ba acesso
autenticadu ho username e palavra-chave. Hare ba nível de Seguransa iha parte
extranet nian sei la hanesan ho intranet mesmu ke sai husi raiz ida deit e
plataforma ida deit, maibe iha konfigurasaun sistema seguransa nebe halo
diferente hanesan acesso ba estabelese rede interligasaun e moos acesso ba tama
iha interfase dados no informasaun nian. Ho sistema extranet ohin loron, bele
evita ona ita lori external hardisk ka disco seluk nebe ita grava husi
intranet, tambá dados nebe ita hetan husi extranet hanesan moos dados nebe tau
iha intranet. Lui husi extranet bele facilita tebes funcionários ka entidades
ruma kuando halo viagen ba luir k aba tuir encontro ruma sira bele foti sira
nia apresentasaun sira nee ka dados nebe precisa atu halo debates ka distribui
ba ema seluk ou participantes sira iha seminário ruma ka reuniaun ruma.
Fahe Wifi Uja Laptop
Ok diak, iha ne'e
Belun lupussousa.blogspot sei fo hatene oinsa Belun bele uja komputer liu ida
ho modem ida deit. Iha maneira barak nebe'e mak ita bele halo hodi fahe ou
share internet husi laptop ida ba laptop seluk maibe iha kalan ida ne'e Belun
LP sei esplika oinsa ita uja aplikasa ida naran "Wifi Hot-Spot
Creator" atu fahe rede internet husi laptop ida ba Laptop seluk.
Diak ita komesa, buat nebe’e mak presija;
1. Tenke iha modem nebe’e
bele acesso ba internet.
2. Laptop rua ho nune’e
ida bele uja modem no ida hodi halo teste wifi
3. Loke browser nebe’e
instalado iha Belun nia Laptop,
4. Depois Belun husu iha
Tia google ho liafuan “Download Wifi Hot-Spot Creator” Belun Click
deit iha ne’e. keta haluha password atu download mak iha kraik
ne'e www.lupussousa.blogspot.com
5. Belun download tiha
Aplikasaun ne’e, hein to’o nia download kompleto
6. Depois ida ne’e Belun
right click iha domentus .zip nebe’e belun download tiha ona ne’e no hili
“extract file here” depois sei mosu Fixeiro foun ida ho naran hanesan ho file
.zip nebe’e Belun download. Depois ida ne’e Belun bele instala tiha aplikasaun
iha fixeiro laran ho naran “ConnectifyInstaller”
7. Depois de instala sei
mosu hanesan imagem iha kraik.
8. Ita tenke crack
software ne’e nia license. Buka iha fixeiro ida ohin Belun extract ne’e depois
belun crack tan .zip ida ho naran Keygen. Right click no click “Run with
Administrator” iha Keygen nia leten. Hare imagem kraik, depois de click Enter
License nia sei husu ita atu tahu email ho license key iha neba. tan ne'e Belun
copy email ho license iha Keygen pois paste ida-ida ba laran depois click
activate. Depois ida ne'e Click OK
9. Agora ita parte
configurasaun.
10. Click Shortcut ho
naran Connectify iha Desktop, hare imagem kraik ne’e. Configura tuir
Belun nia hakarak Hot-Spot Name ho Password tau tuir Belun nia hakarak no
internet share belun hili tipe modem nebe'e mak belun uja, maibe se belun uja
Local Area Connection ntaun Belun Hili "Local Area Connection" ou
LAN. depois Click Start Hotspot.
11. Belun agora bele koko
tok uja laptop seluk ou telphone nebe'e iha wifi hodi koko liga tok ba wifi
nebe'e mak Beluk configura tiha ona. Se Belun bele hetan ona ligasaun ntaun
Voila no enjoy coneksaun ne'e mai se belun seidau bele liga ba wifi koko
konfigura didiak tok no se labele nafatin Belun bele husu ajuda iha kraik no
belun lupussousa.blogspot sei laran haksolok hodi ajuda Belun.
Konkluzaun
Ba le’e nain sira hotu
ne’ebe le’e ami nia relatorio ida ne’e, karik iha parte balun ne’ebe la los no
la tuir teoria balun karik labele konfuzaun tamba ne’e mak ami hakerek nain
sira nia hakas an no serbisu, ba ita bo’ot le’e nain tomak karik iha failha
ruma ho ami nia relatorio ida ne’e, bele aumenta tan ita bo’ot sira nia
sujestaun ka bele mos modifika atu nune relatorio ida ne’e bele sai diak liu
tan hodi bele fo benefisiu mai ita atu komprende klean liu tan ba iha Rede
komputador ka Jaringan Komputer.


Tidak ada komentar:
Posting Komentar